Rusia sulmoi Ukrainën me një raketë hipersonike Oreshnik gjatë natës së së enjtes, një përdorim i rrallë i një prej armëve të saj më të përparuara gjatë ofensivës së fundit që synonte vendin, në mes të temperaturave ngrirëse.
“Forcat e Armatosura Ruse kryen një goditje masive me armë me precizion të lartë me rreze të gjatë, tokësore dhe detare, përfshirë sistemin mobil tokësor të raketave me rreze të mesme Oreshnik,” tha Ministria ruse e Mbrojtjes në një deklaratë të premten.
Oreshnik, që në rusisht do të thotë “pemë lajthie”, është një nga armët më të reja të Rusisë, që lëviz deri në 10 herë shpejtësinë e zërit dhe ka një rreze veprimi që i lejon të arrijë në të gjithë Evropën, sipas shefit të forcave raketore ruse, raporton CNN.
Raketa mund të mbajë disa koka luftarake dhe të transportojë ngarkesë konvencionale ose bërthamore. Moska e përdori për herë të parë në nëntor 2024, duke goditur qytetin ukrainas Dnipro, edhe pse arma nuk ishte ende plotësisht e zhvilluar në atë kohë.
Muajin e kaluar, Rusia publikoi video të asaj që tha se ishte dislokimi i sistemit raketor Oreshnik në aleatin e saj të afërt, Bjellorusi.
Rusia tha se e nisi sulmin si përgjigje ndaj përpjekjes së supozuar të Ukrainës për të goditur shtëpinë e presidentit rus Vladimir Putin muajin e kaluar – një pretendim që erdhi në mes të bisedimeve intensive të udhëhequra nga presidenti amerikan Donald Trump dhe të dërguarit e tij për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.
CIA ka vlerësuar se Ukraina nuk po synonte një rezidencë të përdorur nga Putini, sipas zyrtarëve amerikanë.
Goditja me Oreshnik erdhi disa orë pasi Moska përsëriti se trupat evropiane të dislokuara në Ukrainë si pjesë e çdo marrëveshjeje të ardhshme paqeje do të konsideroheshin “objektiva legjitime”, si dhe pas sekuestrimit të një tankeri nafte me flamur rus nga Shtetet e Bashkuara të mërkurën.
Autoritetet raportuan disa shpërthime dhe një goditje me raketë balistike ndaj një objekti të infrastrukturës kritike në qytetin perëndimor të Lvivit.
Raketa po “lëvizte me një shpejtësi rreth 13.000 kilometra në orë përgjatë një trajektore balistike,” thuhej në një deklaratë të Komandës Ajrore “Perëndimi” të Forcave Ajrore të Forcave të Armatosura të Ukrainës. Aty shtohej se lloji i raketës do të përcaktohej pasi të shqyrtoheshin përbërësit e saj.
Një shpejtësi prej 13.000 kilometrash në orë është rreth 10 herë shpejtësia e zërit.
Në Kiev, një reporter i CNN tha se sulmi filloi rreth mesnatës, duke nisur me disa goditje me dronë ndaj ndërtesave rezidenciale.
Katër persona u vranë dhe 10 të tjerë u plagosën në sulm, sipas kryetarit të bashkisë së qytetit, Vitali Klitschko, i cili tha se ishte dëmtuar edhe “infrastruktura kritike”.
Nuk kishte “asnjë informacion” për viktima pas goditjes me raketë në Lviv, shkroi kryetari i bashkisë Andriy Sadovyi në Telegram. “Objektet civile dhe ndërtesat e banimit në qytet nuk janë prekur,” tha ai.
Rusia ka goditur fort infrastrukturën energjetike të Ukrainës me dronë dhe raketa javët e fundit, një taktikë e përdorur edhe në dimrat e mëparshëm. Sulmet kanë lënë dhjetëra mijëra njerëz në të gjithë vendin pa energji elektrike ose ngrohje, në mes të temperaturave dimërore ngrirëse. Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka thënë se qëllimi i këtyre sulmeve është “të krijojnë kaos dhe të ushtrojnë presion psikologjik mbi popullsinë”.
Raportimet erdhën disa orë pasi Ambasada e SHBA-së në Ukrainë tha se kishte “marrë informacion për një sulm ajror potencialisht të rëndësishëm që mund të ndodhë në çdo kohë gjatë ditëve në vijim”.
Sulmet vijnë gjithashtu në një kohë kur Rusia e forcoi qëndrimin e saj të kahershëm duke shpallur forcat perëndimore në Ukrainë si “objektiva legjitime” të enjten, disa ditë pasi Franca dhe Mbretëria e Bashkuar u zotuan të dërgonin trupa atje në rast të një marrëveshjeje paqeje. Rusia ka kundërshtuar prej kohësh praninë e çdo trupe perëndimore në Ukrainë.
Ndërkohë, të mërkurën, forcat e Shteteve të Bashkuara hipën në bord dhe sekuestruan një tanker nafte me flamur rus në Oqeanin Atlantik pas një ndjekjeje disa javëshe në det të hapur, e cila ka përshkallëzuar tensionet me Moskën dhe ka rritur më tej presionin mbi aleatin e saj, Venezuelën.
Rusia e dënoi sekuestrimin, me ministrinë e saj të transportit që argumentoi se “asnjë shtet nuk ka të drejtë të përdorë forcë kundër anijeve që janë të regjistruara siç duhet në juridiksionet e shteteve të tjera” sipas Konventës së OKB-së për të Drejtën e Detit të vitit 1982, një traktat që SHBA nuk e ka nënshkruar.
Presidenti rus Vladimir Putin ende nuk ka komentuar mbi zhvillimet që lidhen me tanker-in, të cilin SHBA e kishte sanksionuar më parë për transportimin e naftës iraniane të paligjshme.
