Heshtja, dyert e mbyllura dhe përgjigjet e shkurtra janë një pamje e zakonshme në familjet me adoleshentë, por shpesh ka shumë më tepër sesa duket në shikim të parë.
Fëmija dikur komunikues që ndante çdo gjë të vogël me prindërit e tij, u shndërrua në një adoleshent , komunikimi i të cilit reduktohej në përgjigje monosilabike, dyer të mbyllura dhe kufje.
Një përbërës që shumë njerëz e përdorin në smoothie, mund të shkaktojë një rritje të menjëhershme të sheqerit në gjak
Ky ndryshim mund të jetë konfuz, frustrues dhe madje i dhimbshëm për prindërit. Megjithatë, ekspertët bien dakord se tërheqja nga prindërit është një fazë normale dhe madje e nevojshme e rritjes. Çelësi nuk është ta detyrosh bisedën, por ta kuptosh dhe ta përshtatësh qasjen, shkruan Child Mind.
Pse adoleshentët tërhiqen?
Para se prindërit ta marrin personalisht heshtjen e tyre, është e rëndësishme të dinë se çfarë po ndodh “nën sipërfaqe”. Adoleshenca është një periudhë ndryshimesh intensive. Korteksi prefrontal, pjesa e trurit përgjegjëse për marrjen e vendimeve dhe kontrollin e emocioneve, është ende në zhvillim e sipër, prandaj adoleshentët janë më të prirur ndaj reagimeve emocionale dhe impulsive, raporton Net.hr.Kur përballesh me stres në shkollë, një debat me miqtë ose thjesht trazira të brendshme, mbyllja në vetvete është shpesh një mekanizëm mbrojtës, jo një shenjë mungesës së respektit.
Përveç faktorëve biologjikë, adoleshentët kalojnë nëpër një fazë vendimtare të formimit të identitetit. Ata duhet të ndahen nga prindërit e tyre për të zbuluar se kush janë, çfarë besojnë dhe ku i përkasin. Kjo kërkim për autonomi nganjëherë duket si refuzim, por në të vërtetë është themeli për ndërtimin e një të rrituri të shëndetshëm dhe të pavarur.
Ata ende kanë nevojë për prindër, por në një mënyrë tjetër. Shumica e adoleshentëve, siç tregojnë studimet, duan të jenë më afër prindërve të tyre, por nuk dinë si ta kapërcejnë hendekun që ka lindur.
Strategjitë për të ndihmuar në komunikim
Qëllimi nuk është ta detyrosh adoleshentin të flasë, por të krijosh një mjedis të sigurt në të cilin ai do të ndihet mjaftueshëm rehat për t’u hapur vetë. Në vend që të përballesh drejtpërdrejt me pyetje të tilla si “Çfarë ke?”, rekomandohet të krijosh momente të relaksuara për t’u lidhur.
Të ngasësh makinën, të gatuash së bashku ose të shëtisësh qenin janë mundësi ideale sepse nuk krijojnë presionin e kontaktit të drejtpërdrejtë me sy. Ndonjëherë mjafton një prani e qetë. Disponueshmëria prindërore, pa qenë ndërhyrëse, dërgon një mesazh të fortë mbështetjeje dhe pranimi.Kur një adoleshent vendos të ndajë diçka, aftësia më e rëndësishme është dëgjimi aktiv. Duhet të rezistohet ndaj dëshirës për të ofruar menjëherë një zgjidhje ose këshillë. Në vend të kësaj, është e rëndësishme të vërtetohen ndjenjat e tij.
Fjali të tilla si “Duket sikur ke kaluar një kohë shumë të vështirë” ose “E kuptoj pse ndihesh kështu” ndërtojnë besim. Kjo tregon se përvoja e tyre respektohet, edhe nëse nuk kuptohet plotësisht. Ndonjëherë ndihma më e madhe është thjesht t’u bësh të ditur atyre se dëgjohen pa i gjykuar.
Në vend të pyetjeve të mbyllura, përgjigjja e të cilave është “po” ose “jo”, është më mirë të përdorni pyetje të hapura që tregojnë kuriozitet të vërtetë: “Çfarë ishte më interesante për ju sot?” ose “Nëse do të mund të ndryshonit një gjë sot, çfarë do të ishte?”
Gabimet më të zakonshme që zgjerojnë hendekun
Në dëshirën e tyre për t’u lidhur me fëmijën e tyre, prindërit shpesh bëjnë gabime që kanë efekt të kundërt. Të japësh leksione rreth asaj se “si ishte në kohën e tyre” ose të moralizosh, pothuajse me siguri do të rezultojë në një mbyllje të plotë. Kritikat dhe etiketimet (“je dembel”, “je i pasjellshëm”) duhen shmangur.Në vend të kësaj, rekomandohet të flitet për atë se si ndihet prindi për sjelljen e tij. Gjithashtu, nuk këshillohet të këmbëngulësh për një bisedë kur adoleshenti është dukshëm i lodhur ose i mërzitur. Mesazhi “E shoh që nuk do të flasësh, jam këtu nëse ke nevojë për mua” është shumë më efektiv sesa shtrëngimi.
Kur është heshtja një shenjë paralajmëruese?
Edhe pse tërheqja është normale, ka shenja që mund të tregojnë një problem më të thellë. Nëse fëmija është tërhequr nga të gjithë, përfshirë miqtë, ka humbur interesin për aktivitetet që i pëlqenin më parë, nëse ka ndryshime drastike në gjumë ose oreks, ose një rënie të papritur të notave, është koha për t’u shqetësuar.
Një sjellje e tillë mund të jetë shenjë e depresionit, ankthit ose ndonjë problemi tjetër që kërkon ndihmë profesionale. Është e rëndësishme t’i besosh instinkteve të prindit; nëse ekziston ndjesia se diçka nuk shkon seriozisht, duhet të kërkohet këshilla e një psikologu ose terapisti shkollor.
Marrëdhëniet me adoleshentët janë një maratonë, jo një vrapim i shpejtë. Heshtja e tyre rrallë është pasqyrim i mungesës së dashurisë. Më shpesh është një sinjal i luftës së brendshme dhe mbingarkesës.
Roli i prindërve është të jenë një port i sigurt ku ata mund të kthehen gjithmonë. Durimi, respekti dhe mbështetja e vazhdueshme u tregojnë atyre se lidhja me prindërit e tyre është më e fortë se stuhitë e përkohshme të adoleshencës.
