Një ishull turistik danez, afërsisht sa madhësia e Ibizës, po përgatitet në rast se një armik vendos të sulmojë.
Më shumë ushtarë kanë mbërritur në muajt e fundit. Hangarë të rinj po ndërtohen në bazën ushtarake, transmeton Telegrafi.
Javën e kaluar, u vendosën 11 automjete të reja të blinduara, të destinuara për të penguar çdo përpjekje pushtimi.
Danimarka është një vend i vogël dhe nuk dëshiron të rrezikojë që një fuqi bërthamore të pushtojë një pjesë të territorit të saj.
“Ne po përgatitemi më mirë gjatë gjithë kohës dhe tashmë kemi arritur një nivel të caktuar”, tha gjenerali Peter Boysen, kreu i ushtrisë daneze, për El Pais.
“Ne do të luftojmë me atë që kemi, por duhet të përshpejtojmë dhe përforcojmë forcat tona dhe kjo është ajo që po bëjmë”, shtoi ai.
Ishulli Bornholm, në Detin Baltik, është pika më lindore e Danimarkës. Rusia është 300 kilometra larg dhe aty buron kërcënimi për të cilin shqetësohet gjenerali Boysen.
Por danezët përballen me një rrezik tjetër në të njëjtën kohë. Në anën tjetër të mbretërisë, pika e saj më perëndimore, dhe në një ishull 3,700 herë më të madh se Bornholm, kërcënimi vjen nga aleati i saj më i ngushtë, Shtetet e Bashkuara, dhe presidenti i saj, Donald Trump, i cili synon ta pushtojë Grenlandën “në mënyrën e lehtë ose në mënyrën e vështirë”.
Dhe kështu Danimarka dhe këto dy ishuj – Bornholm i vogël dhe Grenlanda, më të mëdhenjtë në botë – e gjejnë veten të zënë midis Rusisë, rivalit të vjetër të Luftës së Ftohtë, dhe SHBA-së, fuqisë mbrojtëse (teorikisht).
“Për herë të parë në 80 vjet, ne jemi të kërcënuar nga të dyja palët. Ne jemi në një botë në prag të kolapsit”, vëren Jonas Parello-Plesner, drejtor ekzekutiv i Fondacionit të Aleancës së Demokracive dhe një ish-diplomat danez, nga Kopenhageni.
Fluturimi për në Bornholm – i vendosur në jug të Suedisë dhe në veri të Polonisë – nga Kopenhaga zgjat 25 minuta.
Jehona e Grenlandës arrin në kryeqytet, Rønne, një laborator për rimilitarizimin e Evropës, ku njerëzit thonë, gjysmë me shaka, “shpresoj që Trump të mos e vërë në shënjestër këtë ishull”.
Kryetari i bashkisë, Frederik Trolstrup, flet më seriozisht: “Shtetet e Bashkuara dikur ishin një forcë e dobishme në botë. Tani ata duan një pjesë të kësaj mbretërie. Është e trishtueshme”.
Almegaards Kaserne, kazerma e cila, që nga vera e kaluar, ka strehuar regjimentin Bornholm. Atë ditë, në Uashington, Trump përsëriti se nuk e përjashton përdorimin e forcës për të pushtuar Grenlandën.
Ndërkohë, në një nga hangarët e kazermave, ende në ndërtim e sipër, automjetet e sapoardhura Patria 6×6 po u prezantohen shtypit dhe autoriteteve ushtarake.
Këto janë automjete luftarake këmbësorie të prodhuara në Finlandë, të destinuara për të mbrojtur ishullin nga një president tjetër me ambicie territoriale: Vladimir Putin.
“Na duhen ushtarë në ishullin Bornholm. Është pika më e afërt në mbretëri me armikun”, thotë koloneli Lars Nygaard, komandanti i regjimentit.
“Kjo është si një aeroplanmbajtëse, por e palëvizshme”, thotë shefi i shtabit të ushtrisë, gjenerali Boysen, duke shtuar: “Jemi në mes të Detit Baltik. Është një zonë e ndjeshme. Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme për ne t’i tregojmë çdo armiku të mundshëm se jemi të përgatitur të mbrojmë Bornholmin”.
Ishulli Bornholm ka qenë gjithmonë një zonë e ndjeshme. Gjatë viteve të pushtimit nazist, ishte “një vend i qetë, me më shumë kuaj sesa makina”, siç e përshkruan Ken Follett në romanin e tij “Fluturimi me Hornet” (2002), i cili zhvillohet gjatë asaj kohe dhe në këtë vend.
Me humbjen e Adolf Hitlerit, ishulli ra nën kontrollin sovjetik.
“Në selinë sovjetike në Roenne kishte fotografi të Mbretit Kristian dhe Mbretëreshës Aleksandrine, por asnjë të Stalinit”, raportoi një korrespondent i The New York Times në vitin 1945.
“Danezët mbajnë administratën civile në Bornholm, por kontrolli i rusëve mbi të gjitha çështjet ushtarake është i barabartë me sovranitetin e Moskës mbi ishullin”, shtoi ai.
Quhej “Danimarka Ruse” dhe zgjati për 10 muaj, midis viteve 1945 dhe 1946, derisa sovjetikët ranë dakord të largoheshin dhe ta kthenin atë në Kopenhagë.
Nga ajo epokë mbetet një varrezë ruse dhe vetëdija se një ditë kjo mund të bëhej përsëri një lidhje e dobët në Mbretërinë Daneze.
Në fund të Luftës së Ftohtë, prania ushtarake daneze u zvogëlua. Por me pushtimin e Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, tensionet u rikthyen në Detin Baltik.
Shenjat ishin të dukshme: shpërthimi, në shtator të atij viti, i tubacionit rus të gazit Nord Stream, disa kilometra nga Bornholm; afërsia me enklavën ruse të Kaliningradit; dhe flota fantazmë që lundron fshehurazi në këto ujëra.
Në kazermën Almegaards, ku po ndërtohen hangarë, mbërrijnë ushtarë dhe automjetet Patria 6×6 po testohen për herë të parë.
Gjenerali Boysen hipën pas timonit të njërës prej tyre dhe na çon me makinë nëpër terrenin e pjerrët, të akullt dhe me gropa. Pasi u kthye në kazermë, ai shpjegon: “Nuk ka kërcënime të drejtpërdrejta kundër Bornholmit për momentin, por duhet të jemi gati. Është mënyra më e mirë për të shmangur luftën”.
Kur e pyetën për Grenlandën, Boysen përgjigjet: “Është një çështje politike, kështu që do të përmbahem nga diskutimi i saj”.
Kur përmendet Dekreti Mbretëror i vitit 1952, i cituar në shtypin danez, i cili i detyron ushtarët danezë të luftojnë nëse territori i tyre sulmohet (dhe kjo vlen edhe nëse agresori është një aleat), ai deklaroi: “Nëse je ushtar, kudo, dhe sulmohesh nga një vend i huaj, ke të drejtë të mbrosh veten dhe vendin tënd”.
Danimarka, pas Luftës së Dytë Botërore, nuk ishte as neutrale, si fqinja e saj Suedia, as pacifiste. Një vizitë në memorialin e luftës në Citadelën e Kopenhagës është e mjaftueshme për ta kuptuar këtë.
“Një kohë, një vend, një qenie njerëzore”, thuhet në një mbishkrim në gur.
Lista e emrave e pasqyron këtë, ashtu si edhe vendet ku ata ranë, nga Gaza në vitet 1950 deri në Afganistan dhe Irak, ku vdiqën 52 ushtarë – një dëshmi e çmimit të besnikërisë ndaj Shteteve të Bashkuara.
Por sot, Shtëpia e Bardhë po i bën presion Danimarkës dhe përparësia e forcave të armatosura nuk janë më luftërat e largëta, por mbrojtja e sovranitetit kombëtar.
“Ne i kushtuam shumë pak vëmendje mbrojtjes territoriale”, tha Parello-Plesner.
“Tani, papritmas, me Ukrainën, nuk jemi në vijën e parë [kundër Rusisë], por jemi në vijën e dytë, pikërisht në Bornholm. Dhe në anën tjetër, në perëndim, ishim mësuar të kishim mikun, partnerin dhe aleatin tonë”, shtoi ai. /Telegrafi/
