Shkruan: Burim Gjaka
“Besimi nuk kërkohet. Ai ndërtohet përmes veprimeve të drejta, komunikimit të hapur dhe përgjegjësisë së vazhdueshme.”
Një institucion arsimor nuk matet vetëm me vendimet që merr, por edhe me mënyrën se si i merr ato dhe si i komunikon me ata që preken prej tyre. Në një shoqëri demokratike, Drejtoria Komunale e Arsimit nuk mund të funksionojë si një strukturë e mbyllur administrative. Ajo duhet të jetë një institucion i hapur, transparent dhe i lidhur ngushtë me shkollat dhe komunitetin.
Arsimi është një interes i përbashkët shoqëror. Për këtë arsye, vendimet për shkollat, nxënësit dhe mësimdhënësit nuk duhet të merren larg syrit të publikut, por në një proces ku komunikimi, konsultimi dhe përgjegjësia janë pjesë e kulturës institucionale. Sepse aty ku mungon transparenca, krijohen dyshime. Aty ku mungon komunikimi, krijohet distancë. Aty ku mungon besimi, dobësohet vetë themeli mbi të cilin ndërtohet sistemi arsimor..
Transparenca institucionale – përgjegjësi ndaj qytetarëve
Transparenca nuk është vetëm publikimi i disa dokumenteve apo njoftimeve. Ajo është një mënyrë e funksionimit të institucionit.
Një DKA transparente duhet të bëjë të qarta:
- prioritetet e saj zhvillimore;
- mënyrën e shpërndarjes së burimeve;
- kriteret e vendimmarrjes;
- rezultatet e punës;
- sfidat dhe planet për përmirësim.
Kjo transparencë nuk duhet të jetë sporadike, por e vazhdueshme dhe e matshme përmes informimit të rregullt dhe llogaridhënies publike.
Qytetarët, prindërit dhe komuniteti kanë të drejtë të dinë se si funksionon institucioni që menaxhon një nga fushat më të rëndësishme të jetës publike. Transparenca nuk e dobëson autoritetin e një institucioni. Përkundrazi, ajo e forcon atë, sepse krijon besim dhe legjitimitet. Një institucion që nuk ka frikë të komunikojë hapur për punën e tij është një institucion që tregon përgjegjësi.
Faqja zyrtare dhe komunikimi publik – ura ndërmjet institucionit dhe komunitetit
Në kohën e teknologjisë dhe komunikimit të shpejtë, informacioni i saktë dhe në kohë është një nga shërbimet më të rëndësishme që një institucion publik mund t’u ofrojë qytetarëve. DKA duhet ta ketë faqen e saj zyrtare. Faqja zyrtare e DKA-së nuk duhet të jetë vetëm një hapësirë ku publikohen njoftime administrative. Ajo duhet të jetë një dritare informative për qytetarët dhe komunitetin arsimor.
Përmes saj duhet të ofrohen:
- informacione të rregullta për aktivitetet;
- dokumente dhe politika relevante;
- njoftime për shkollat;
- raporte mbi punën e institucionit;
- mundësi për komunikim me qytetarët.
Komunikimi publik nuk duhet të ndodhë vetëm kur ka probleme apo ankesa. Ai duhet të jetë i vazhdueshëm dhe i orientuar drejt ndërtimit të marrëdhënieve të mira. Një institucion që komunikon mirë krijon më pak keqkuptime dhe më shumë bashkëpunim.
Barazia ndërmjet shkollave – drejtësi në mbështetje dhe mundësi
Një nga përgjegjësitë më të rëndësishme të DKA-së është garantimi i trajtimit të drejtë të të gjitha shkollave. Barazia nuk do të thotë që çdo shkollë të marrë gjithmonë të njëjtën mbështetje, pavarësisht nevojave. Barazia nuk është uniformitet. Ajo është drejtësi në shpërndarjen e mbështetjes sipas nevojave reale. Barazia reale do të thotë që secila shkollë të ketë mundësi të zhvillohet sipas nevojave dhe sfidave që ka. Një shkollë me vështirësi më të mëdha kërkon më shumë mbështetje. Një institucion që ka rezultate të mira duhet të inkurajohet dhe të shërbejë si shembull për të tjerët.
Vendimmarrja duhet të bazohet në:
- nevojat reale;
- të dhënat;
- prioritetet zhvillimore;
- interesin e nxënësve.
Vetëm kështu ndërtohet një sistem ku çdo nxënës, pavarësisht shkollës ku mëson, ka mundësi të barabarta për sukses.
Bashkëpunimi me drejtorët, mësimdhënësit, prindërit dhe komunitetin
Arsimi nuk mund të zhvillohet nga një institucion i vetëm. DKA-ja duhet të ndërtojë partneritet me të gjithë aktorët e komunitetit arsimor.
Me drejtorët e shkollave, përmes dialogut profesional, mbështetjes dhe bashkëpunimit në zgjidhjen e sfidave.
Me mësimdhënësit, përmes respektimit të rolit të tyre dhe krijimit të mundësive për zhvillim profesional.
Me prindërit, përmes përfshirjes së tyre në jetën shkollore dhe ndërtimit të komunikimit të vazhdueshëm.
Me komunitetin, përmes bashkëpunimit në projekte dhe iniciativa që përmirësojnë mjedisin arsimor.
Një shkollë nuk është vetëm vendi ku zhvillohet mësimi. Ajo është qendra e zhvillimit të komunitetit dhe përparon më shumë kur komuniteti ndihet pjesë aktive e saj.
Ndërtimi i besimit publik – kapitali më i rëndësishëm i një institucioni
Besimi publik nuk krijohet me deklarata, por me sjellje institucionale të përditshme.
Një DKA fiton besimin e qytetarëve kur:
- është e drejtë në vendimmarrje;
- komunikon hapur;
- respekton profesionalizmin;
- trajton problemet me përgjegjësi;
- i mban premtimet e dhëna.
Në arsim, besimi ka një ndikim të drejtpërdrejtë. Mësimdhënësit që besojnë te institucioni angazhohen më shumë. Drejtorët që ndihen të mbështetur udhëheqin më mirë. Prindërit që kanë besim bashkëpunojnë më shumë. Një sistem arsimor nuk mund të përparojë nëse aktorët e tij nuk besojnë te njëri-tjetri.
Përfundim
Transparenca, partneriteti dhe besimi publik nuk janë vetëm parime të administrimit të mirë. Ato janë kushte themelore për një sistem arsimor cilësor. Një DKA moderne nuk duhet të jetë vetëm një institucion që menaxhon shkollat, por një institucion që komunikon me to, i dëgjon dhe i përfshin. Sepse arsimi nuk ndërtohet vetëm me vendime nga lart. Ai ndërtohet përmes bashkëpunimit të të gjithë atyre që kanë një qëllim të përbashkët: një arsim më të mirë për fëmijët tanë.
Transparenca krijon qartësi. Partneriteti krijon forcë. Besimi krijon të ardhme.
Një DKA që ndërton besim nuk fiton vetëm respektin e shkollave dhe të qytetarëve; ajo ndërton një kulturë institucionale që i mbijeton ndryshimeve politike dhe administrative. Në fund të fundit, arsimi cilësor nuk mbështetet vetëm mbi ligje dhe rregullore, por mbi besimin se institucionet veprojnë me integritet, drejtësi dhe në interesin më të mirë të çdo fëmije.
_____________________________________________________________________________Vijon…
Në pjesën e tetë: “DKA-ja e së ardhmes – një model për arsimin cilësor”
Si duhet të duket një Drejtori Komunale e Arsimit që i përgjigjet sfidave të kohës dhe udhëheq zhvillimin e arsimit? Cilat janë parimet, kapacitetet dhe reformat që duhet ta karakterizojnë DKA-në moderne?
Në pjesën e tetë do të trajtohet vizioni për një DKA të orientuar drejt cilësisë, inovacionit, profesionalizmit dhe zhvillimit të qëndrueshëm të arsimit.
