Një grup njerëzish nga Serbia shkaktuan trazira në Francë dhe Gjermani me urdhër të inteligjencës ruse, sipas vendimeve të gjykatave serbe në të cilat Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë (REL) ka pasur qasje.
Edhe pse autoritetet në Beograd ende nuk e kanë emëruar shërbimin rus si organizatorin e një sërë veprimesh raciste në Paris dhe Berlin, në të cilat morën pjesë qytetarë serbë në pranverën dhe verën e vitit 2025, dokumentet e gjykatës e tregojnë këtë.
REL-i ka pasur qasje në vendimet e Gjykatës së Lartë në Smederevë kundër tre qytetarëve serbë të dënuar për spiunazh dhe diskriminim racor.
Së bashku me tetë të dyshuar të tjerë nga Serbia, ata u arrestuan në fund të shtatorit të vitit 2025.
Pothuajse katër muaj më vonë, në fund të dhjetorit 2025, që të tre arritën marrëveshje për pranimin e fajësisë dhe u dënuan me nga gjashtë muaj deri në një vit e gjysmë arrest shtëpiak.
Tetë të dyshuarit e tjerë ndodhen në liri.
Vendimet, të siguruara nga REL-i, thonë në shënjestër të veprimeve të grupit ishin komunitetet fetare hebraike dhe myslimane, dhe se qëllimi i tyre ishte rritja e tensioneve në Gjermani dhe Francë.
Urdhrat, udhëzimet dhe paratë për veprimet iu dhanë grupit nga “strukturat e shërbimit të inteligjencës së Federatës Ruse”.
Megjithatë, nuk ka hollësi të mëtejshme për atë se cilët janë anëtarët e shërbimit të inteligjencës ruse që organizuan këtë grup.
Ministritë serbe, të Brendshme dhe të Jashtme, Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit dhe Ambasada ruse në Beograd, nuk iu kanë përgjigjur pyetjeve të REL-it në lidhje me aktivitetet e shërbimit të inteligjencës ruse në Serbi deri në publikimin e këtij teksti.
Para arrestimeve dhe procedurave gjyqësore në Serbi, këto raste u hetuan nga autoritetet franceze dhe gjermane.
“Me shumë mundësi e arritëm vendimin sepse u paraqitën prova që autoritetet serbe nuk mund t’i shpërfillnin”, tha për REL-in Predrag Petroviq nga Qendra joqeveritare e Beogradit për Politikat e Sigurisë.
Ai deklaron se Rusia po zgjedh Serbinë për rekrutim për shkak të favorizimit tradicional dhe qëndrimeve proruse të popullsisë, të cilat Qeveria e udhëhequr nga Partia Progresive Serbe “i forcon dhe i konsolidon më tej”.
“Pra, kemi një mjedis shumë të përshtatshëm për atë lloj veprimi, dhe nga ana tjetër, kemi marrëdhënie shumë të mira midis autoriteteve në Serbi dhe Rusi”, shton ai.
Çfarë zbulojnë vendimet?
Vendimet përshkruajnë katër veprime raciste në Francë dhe Gjermani.
Grupi është, ndër të tjera, përgjegjës për hedhjen e ngjyrës së gjelbër në Muzeun e Holokaustit dhe tri sinagoga në Paris, si dhe për vendosjen e kokave të derrave para nëntë xhamive në atë qytet.
Në qendër të Berlinit, pranë kompleksit memorial kushtuar hebrenjve të vrarë, po vendoseshin skelete plastike.
Qëllimi, siç thuhet në vendime, ishte “nxitja e mosdurimit fetar dhe kombëtar”, veçanërisht midis komuniteteve hebraike dhe myslimane, dhe të “destabilizonte gjendjen” në Gjermani dhe Francë.
Përveç pagesës së shpenzimeve të udhëtimit – qirasë së automjetit, biletave të autobusit dhe avionit, si dhe akomodimit në hotel – anëtarëve të grupit iu premtua se do të merrnin para për çdo “punë” që kryenin: pesëqind, një mijë ose një mijë e pesëqind euro.
Grupi, siç përshkruhet, u organizua nga prilli deri në shtator 2025.
Petroviq thekson se qëllimi i shërbimeve ruse ishte të shkaktonin paqëndrueshmëri në Evropë, me qëllim që “të zvogëlonin presionin dhe mbështetjen për Ukrainën, sepse Rusia është praktikisht e bllokuar në fushën e betejës ukrainase”.
Tensionet midis BE-së dhe Rusisë kanë vazhduar që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në shkurt të vitit 2022 dhe sanksioneve perëndimore ndaj Kremlinit.
Nga Velika Plana në Paris dhe Berlin
Velika Plana, me një popullsi prej rreth 15.000 banorësh, ishte vendi ku shërbimi rus rekrutoi qytetarë serbë në vitin 2025 për të shkaktuar trazira në Gjermani dhe Francë.
Të tre burrat e dënuar për spiunazh dhe diskriminim racor jetojnë në këtë qytet të vogël në Serbinë qendrore, rreth nëntëdhjetë kilometra larg Beogradit.
Ata u etiketuan si “anëtarë të një grupi” që ndihmonte punën e një shërbimi të inteligjencës së huaj dhe nxiste urrejtje, diskriminim dhe dhunë në Paris dhe Berlin.
Megjithatë, vendimet nuk specifikuan saktësisht se sa anëtarë kishte ky grup.
Të gjithë emrat e të dyshuarve të tjerë ishin të fshehur në dokumentet e dhëna Radios Evropa e Lirë.
Grupi, siç thuhet në vendime, u organizua nga një shtetas serb, emri i të cilit gjithashtu nuk bëhet i ditur.
Një person i paidentifikuar me nofkën “Hunter” përmendet gjithashtu së bashku me të si organizator.
Nuk ka hollësi për “Hunter”-in në dokumentet e Gjykatës së Lartë në Smederevë.
Dy organizatorët thuhet se merrnin udhëzime nga inteligjenca ruse.
Aksioni i parë u organizua në prill të vitit 2025, kur anëtarët e grupit u nisën për në Paris.
Pastaj, sipas njërit prej vendimeve, ata “ngjitën afishe me përmbajtje gjenocidale” të drejtuara kundër armenëve dhe myslimanëve.
Rreth 600 deri në 700 afishe, me një lule si simbol dhe mbishkrimin “Unë kujtoj dhe kërkoj” në anglisht dhe armenisht, u vendosën në të gjithë Parisin – duke përfshirë rreth Harkut të Triumfit dhe në distriktin e 18-të, i cili është shtëpia e një numri të konsiderueshëm myslimanësh.
Aksioni u krye më 24 prill, ditën që përkujton vuajtjet e popullit armen, “me qëllim nxitjen e mosdurimit fetar dhe kombëtar dhe destabilizimin e situatës në Paris dhe Francë”.
Pasi puna mbaroi, siç thuhet në vendim, ata duhej të fotografonin vendet ku ishin vendosur afishet. Për këtë, atyre iu premtuan 500 euro.
Finalja e Ligës së Kampionëve dhe ngjyra e gjelbër në Muzeun e Holokaustit
Para ndeshjes midis PSG-së nga Parisi dhe Interit nga Milano, e cila u zhvillua më 31 maj në Munih, një grup nga Serbia po mbërrinte në kryeqytetin francez – me makinë me qira dhe fluturim të rregullt.
Qëllimi i tyre ishte të destabilizonin “marrëdhëniet etnike dhe fetare” në Francë.
Siç thuhet në vendim, data e veprimit u zgjodh për finalen e Ligës së Kampionëve sepse “pritej një numër i madh njerëzish në rrugë” në Paris.
Të pandehurit u ndanë në dy grupe dhe përdorën bojë jeshile për të fshirë mbishkrimet, për të njollosur dhe lyer objekte me ngjyrë, si sinagoga, restorante hebraike dhe Muzeun e Holokaustit.
Atyre iu premtua një pagë prej një mijë eurosh për punën që bënë.
Skelete plastike në Portën e Brandenburgut
Në korrik 2025, anëtarët e grupit, me urdhër të shërbimeve ruse, u nisën për në Gjermani.
Para Portës së Brandenburgut në Berlin, pranë kompleksit memorial kushtuar hebrenjve të vrarë të Evropës, më 31 korrik, ata vendosën pesë skelete plastike, përshkruhet në vendim.
Secili prej skeleteve kishte një mbishkrim në gjermanisht, “Ende duke pritur pensionin tim. Faleminderit, Merz”, duke iu referuar kancelarit gjerman Friedrich Merz.
Kjo u bë me qëllim “destabilizimin e gjendjes etnike dhe politike” në Gjermani, përshkruhet në një nga vendimet.
Dokumenti i gjykatës përshkruan gjithashtu në hollësi makinën me të cilën të pandehurit mbërritën në Gjermani, si blenë kova plastike, ngyrë, çimento, shtylla dhe materiale të tjera në Berlin, dhe se i blenë skeletet plastike në Munih.
Në Berlin, thuhet se ata morën me qira një kamion frigorifer në të cilin përgatitën beton në kova.
Ata duhej të dërgonin fotograf si provë të veprimeve të tyre. Atyre iu premtua një pagesë prej një mijë eurosh.
Koka derri para xhamive në Paris
Në shtator 2025, disa anëtarë të grupit, me urdhër të strukturave të inteligjencës ruse, shkuan në Paris.
Ata vendosën koka të prera derrash para nëntë xhamive dhe shkruan bënë grafiti më mbishkrimin “10 shtatori”, para protestave masive.
Qëllimi, edhe një herë, ishte nxitja e mosdurimit racor dhe fetar.
Më 10 shtator, në Paris dhe qytete të tjera të Francës u mbajtën protesta të mëdha kundër shkurtimeve buxhetore dhe masave shtrënguese të Qeverisë, nën sloganin “le të bllokojmë gjithçka”.
Grupi e kreu aksionin më 9 shtator, dhe pastaj u kthye në Serbi.
Me shpenzimet e udhëtimit dhe akomodimit të mbuluara, atyre iu premtuan 1.500 euro.
Kush është ‘Gjahtari’?
Vendimet përshkruajnë se në cilat veprime në Gjermani dhe Francë mori pjesë secili prej personave të dënuar si anëtar i grupit.
Identitetet e të tre personave të dënuar u fshehën në vendimet e dhëna Radios Evropa e Lirë.
Megjithatë, dokumentet japin disa hollësi rreth tyre.
Që të tre janë nga Velika Plana.
